Kendimize Yatırım: Hayatımızda Bize de Yer Açmak
Hayatımızdaki pek çok şeye yatırım yapıyoruz. Evimize, işimize, sevdiklerimizin ihtiyaçlarına… Kendimize ayıracağımız zaman ve bütçe ise çoğu zaman bütün bunlardan sonra kalan yere sıkışıyor. Önce işler bitsin, biraz rahatlayalım, uygun bir zaman gelsin istiyoruz.
Oysa kendimize yatırım yapmak için hayatın tamamen düzene girmesini beklemek zorunda değiliz. Bugün öğrendiğimiz bir bilgi, çıktığımız bir yürüyüş, kurduğumuz bir ilişki ya da cesaret edip başladığımız bir uğraş da geleceğimize bıraktığımız bir pay olabilir.
Peki, kendimize hangi alanlarda yatırım yapabiliriz?
1. Bedenimize gösterdiğimiz özenle başlayalım
Gün boyunca bizi taşıyan bedenimize ne kadar kulak veriyoruz? Hareket etmek, su içmeyi hatırlamak, dinlenmeye zaman ayırmak… Gündelik hayatın içinde kolayca ertelediğimiz bu ihtiyaçlara yer açabiliriz.
Sevdiğimiz bir hareket biçimi bulmak başlangıcı kolaylaştırabilir. Yürüyüş, yüzme, dans ya da bisiklet… Kendimize uygun olanı seçip hayatımızda düzenli bir yer vermeyi deneyebiliriz. Bedenimize bakım vermek için onu önce değiştirmemiz gerekmiyor.
2. Bütçemizde kendimize de yer açalım
Kendimize ayırdığımız para bazen gereksiz bir harcama gibi gelebiliyor. Oysa bir eğitim, bir kitap, sevdiğimiz bir etkinlik ya da uzun zamandır denemek istediğimiz bir atölye de bütçemizin bir parçası olabilir.
“Yüzde on” fikrini, herkese uyması gereken katı bir kural yerine bir hatırlatıcı olarak düşünebiliriz: Bütçemizde kendimizin de bir yeri var mı? İmkânlarımız elveriyorsa buna bir pay ayırabiliriz; elvermiyorsa ücretsiz kaynaklarla ve zamanımızla başlayabiliriz. Önemli olan belli bir orana ulaşmak değil, kendi ihtiyaçlarımızı sürekli en sona bırakmamak.
3. Paranın hayatımızda neye hizmet ettiğini soralım
Bir şeyi satın almadan önce kendimize şu soruyu sormak iyi gelebilir: “Bu seçim benim için neyi mümkün kılıyor?”
Daha büyük bir ekran mı istiyoruz, yoksa yeni bir yer görmek mi? Daha gösterişli bir araç mı, yoksa işimizi gören bir araçla başka deneyimlere alan açmak mı? Herkesin cevabı farklı olabilir.
Harcamak da biriktirmek de hayatımızdaki ihtiyaçlara hizmet edebilir. Burada düşünmeye değer olan, seçimlerimizin alışkanlıklarımızdan mı, başkalarının beklentilerinden mi, yoksa kendi önceliklerimizden mi doğduğu.
4. İçinde bulunduğumuz çevreye bakalım
Bazı insanların yanında rahatça konuşur, merak eder, kendimiz gibi davranırız. Bazı ilişkilerde ise sürekli kendimizi açıklamak ya da küçültmek zorunda hissederiz.
İlişkilerimizin bize nasıl geldiğine bakabiliriz. Kimlerle karşılıklı bir emek var? Hangi ortamlarda kendimizi güvende ve desteklenmiş hissediyoruz? Neler bizi sürekli yoruyor?
Bizi zorlayan alışkanlıkları ve ilişki biçimlerini fark etmek, gerektiğinde sınır koymak da kendimize ayırdığımız bir emektir. Hayatımızda destekleyici insanlara yer açmak kadar, başkaları için öyle biri olmayı denemek de kıymetli.
5. “Hayır” demeye yatırım yapalım
Her isteğe yetişmeye çalışırken kendi isteklerimizi duyamayabiliriz. Sırf alıştığımız için sürdürdüğümüz işler, istemediğimiz hâlde kabul ettiğimiz davetler, bize ait olmayan sorumluluklar zamanımızı doldurabilir.
“Bunu neden yapıyorum?” sorusu burada iyi bir başlangıç. Cevabı hemen bulamamak her şeyi bırakmamız gerektiği anlamına gelmez; ama durup yeniden değerlendirmek için bir neden olabilir.
Bazen sakin bir “Bu kez katılamayacağım” cümlesi, dinlenmeye ya da önemsediğimiz bir işe ayıracağımız zamanı korur.
6. Yeni olana “evet” diyelim
Sınır koyarken merakımıza da kapıyı kapatmayalım. Yeni bir görüşe kulak vermek, bir atölyeye katılmak, bilmediğimiz bir konuda soru sormak… Bunların hepsi alıştığımız alanın biraz dışına çıkmak için fırsat olabilir.
Her yenilik bize uygun olmayabilir. Yine de denemeden önce otomatik olarak “Ben yapamam” dediğimiz şeyleri fark edebiliriz. Küçük ve bize uygun bir deneme, neyi sevdiğimizi öğrenmemizi sağlar.
7. Anlamlı bağlar kuralım
İlgilendiğimiz alanlarda çalışan insanlarla tanışmak için kusursuz bir öz geçmişe sahip olmayı beklemeyelim. LinkedIn’de, Instagram’da ya da yüz yüze bir etkinlikte, gerçekten ilgimizi çeken bir çalışmaya dair düşüncemizi paylaşabiliriz.
Genel bir mesaj yerine okuduğumuz bir yazıdan, dinlediğimiz bir konuşmadan ya da sormak istediğimiz somut bir sorudan söz etmek daha doğal bir başlangıç olabilir. Cevap gelmeyebileceğini de kabul ederek, karşımızdaki kişinin zamanına saygı gösterelim. İlişki kurmak, karşılıklı ilgi ve emek için alan açmaktır.
8. Başkalarının deneyimlerinden öğrenelim
Bir TED konuşması, bir söyleşi, bir kitap ya da bir podcast bazen hiç düşünmediğimiz bir soruyu önümüze getirir. Birinin yolculuğunu dinlerken kendi hayatımıza başka bir açıdan bakabiliriz.
Dinlediğimiz her fikri uygulamak zorunda değiliz. Bir konuşmadan sonra “Bende ne kaldı?” diye sormak, sürekli yeni içerik tüketmekten daha anlamlı olabilir. Belki tek bir düşünceyi not edip hafta içinde denemek yeterlidir.
9. Yeni yerler görmeye alan açalım
Seyahat denince aklımıza uzak ülkeler ve büyük bütçeler gelebilir. Oysa yaşadığımız şehirde bilmediğimiz bir sokak, yakın bir kasaba ya da günübirlik bir doğa gezisi de alıştığımız manzarayı değiştirebilir.
Herkesin zamanı, bütçesi ve koşulları farklı. Kendimizi başkalarının yolculuklarıyla kıyaslamadan, imkânlarımız içinde merakımıza bir rota çizebiliriz. Bazen bir müzede geçirdiğimiz öğleden sonra bile uzun zamandır aradığımız ilhama dokunur.
10. Tutkularımızı hep sonraya bırakmayalım
Yazmak, resim yapmak, bir enstrüman çalmak, üretmek… Aklımızın bir köşesinde duran uğraş için hemen “Bundan ne kazanırım?” diye sorabiliyoruz.
Bir şeyin hayatımızda yer bulması için önce mesleğe ya da kazanca dönüşmesi gerekmiyor. Bize keyif vermesi, merakımızı canlı tutması da yeterli bir neden olabilir.
Her şeyi bırakıp büyük bir başlangıç yapmak yerine, mevcut hayatımızın yanında küçük bir zaman açabiliriz. Haftada birkaç sayfa yazmak, kısa bir ders almak, ilk denemeyi yapmak… Nereye varacağını bilmeden de başlayabiliriz.
11. Deneyerek öğrenelim
Bilgiye ulaşmakla o bilgiyi kullanmak farklı deneyimler. Öğrendiğimiz şeyi küçük bir projede denemek, gönüllü bir çalışmaya katılmak ya da koşullarımıza uygun bir staj veya yarı zamanlı işte sorumluluk almak bize kendimiz hakkında da bir şeyler gösterebilir.
Neyi seviyoruz? Hangi işte zorlanıyoruz? Neyi öğrenmeye ihtiyacımız var? Deneyim bazen doğru yönü bulmamıza, bazen de bize uymayan bir yolu fark etmemize yardımcı olur. Her iki keşif de değerlidir.
12. Rehberlikten yararlanalım
Gitmek istediğimiz yolu daha önce yürümüş insanlardan öğrenebiliriz. Bunun için her zaman bire bir görüşme gerekmiyor. Kitaplar, açık dersler, söyleşiler ve paylaşılan çalışma süreçleri de bize fikir verebilir.
Doğrudan destek istediğimizde ise beklentimizi açıkça ifade edip kişinin zamanına ve sunduğu hizmetin koşullarına saygı gösterebiliriz. Bir rehberin deneyiminden yararlanırken kendi ihtiyaçlarımızı ve kararlarımızı da gözden kaçırmayalım.
Bugün bu alanların hepsinde birden değişiklik yapmamız gerekmiyor. İçlerinden birini seçebiliriz. Bir yürüyüşe çıkmak, bir kitaba başlamak, ertelediğimiz uğraşa yarım saat ayırmak ya da istemediğimiz bir şeye nazikçe hayır demek…
Kendimize yatırım, gündelik seçimlerimizde bize de yer açmakla başlayabilir.
Bugün kendin için hangi küçük adımı atmak istersin?

